Rozrząd to serce synchronizacji silnika. Kiedy się zużywa, najpierw wysyła subtelne znaki.
Jak rozpoznać pierwsze objawy zużycia rozrządu?
Najczęściej są to nietypowe dźwięki, trudniejszy rozruch, falowanie obrotów i zapalona kontrolka silnika.
Rozrząd odpowiada za zgodny rytm pracy zaworów i tłoków. Początkowe objawy to zwykle chwilowe klekotanie po rozruchu na zimno, cichy gwizd lub szum z okolic paska, a także drgania i nierówna praca na biegu jałowym. Może pojawić się spadek mocy, większe zużycie paliwa i zapach niespalonego paliwa z wydechu. W autach z paskiem źle znosi on kontakt z olejem lub płynem chłodzącym, więc ślady wycieku w okolicy rozrządu to sygnał alarmowy.
Jakie dźwięki silnika mogą oznaczać problem z rozrządem?
Niepokój powinny wzbudzić klekot, grzechotanie, gwizd albo cykanie, które nasila się wraz z obrotami.
Przy łańcuchu często słychać metaliczny klekot po uruchomieniu zimnego silnika, który czasem cichnie po chwili. Winny bywa rozciągnięty łańcuch lub napinacz. Przy pasku typowe są pisk, gwizd lub jednostajny szum z okolic osłony rozrządu. Rolki i napinacze mogą wyć, a suche łożyska wydają charakterystyczne “wyjące” brzmienie. Warto odróżnić te dźwięki od pisku paska osprzętu, który znajduje się na zewnątrz i łatwiej go zdiagnozować.
Czy spadek mocy i nierówna praca świadczą o zużytym rozrządem?
Tak, rozjechane fazy rozrządu powodują spadek mocy, szarpanie i wypadanie zapłonów.
Jeśli pasek przeskoczył o ząbek albo łańcuch się wydłużył, sterowanie zaworami nie nadąża za wałem korbowym. Efekt to słaba reakcja na gaz, mułowatość, falujące obroty i drżenie silnika. Dołącza się wyższe spalanie oraz czasem ciemniejszy dym z wydechu. Objawy te mogą mieć też inne przyczyny, ale gdy występują razem z niepokojącymi dźwiękami, rozrząd jest na liście podejrzanych wysoko.
Jakie są widoczne oznaki zużycia paska albo łańcucha rozrządu?
Na pasku widać pęknięcia, spękania między zębami, postrzępione krawędzie i ślady oleju. Na łańcuchu i ślizgach widać wydłużenie, luzy i przetarcia.
Te oznaki ocenia się po zdjęciu osłon. Pasek skażony olejem lub płynem chłodzącym traci wytrzymałość. Jeśli widać błyszczące, wygładzone zęby albo “szkliwienie”, to znak zużycia. Wskaźnik napinacza poza polem pracy sugeruje niewłaściwe napięcie. Przy łańcuchu zużyte ślizgi mają rowki i ubytki, a sam łańcuch ma wyczuwalny nadmierny luz. Metaliczne opiłki w oleju także mogą świadczyć o problemie w tym obszarze.
Kiedy zrobić diagnostykę, by uniknąć poważnej awarii rozrządu?
Od razu po zauważeniu objawów, a profilaktycznie według harmonogramu producenta pojazdu.
Zwlekanie grozi przeskokiem paska lub rozciągnięciem łańcucha i kolizją zaworów z tłokami. To zwykle kończy się kosztownym remontem silnika. Diagnostyka powinna objąć odsłuch, kontrolę osprzętu, odczyt błędów i ocenę szczelności w okolicach rozrządu. Przy pasku wymiana często obejmuje także pompę wody, jeśli jest napędzana paskiem. Przy łańcuchu ocenia się pracę napinacza i faz rozrządu. Decyzję o terminie wymiany najlepiej oprzeć na danych z książki serwisowej i realnym stanem podzespołów.
Jak samodzielnie sprawdzić napięcie paska rozrządu?
W praktyce w większości aut nie da się tego rzetelnie sprawdzić bez demontażu osłon i danych serwisowych.
W nowoczesnych silnikach napięcie ustala napinacz, często z wbudowanym wskaźnikiem, do którego dostęp jest ograniczony. Próby “na palec” nie są miarodajne i mogą wprowadzić w błąd. Kierowca może bezpiecznie ocenić tylko objawy pośrednie: nowe piski po rozruchu, ślady wycieków w okolicy obudowy rozrządu, niepokojące drgania. Nie należy spryskiwać paska żadnymi preparatami. Gdy pojawiają się wątpliwości, pewną ocenę daje dopiero kontrola warsztatowa z odpowiednimi narzędziami.
Jakie sygnały elektroniczne i kontrolki wskazują problem z rozrządem?
Kontrolka “check engine” oraz błędy korelacji wałka rozrządu z wałem korbowym to typowe sygnały.
Sterownik porównuje sygnały z czujników wałka i wału. Gdy fazy się rozjadą, zapisuje błędy korelacji. Pojawia się też wypadanie zapłonów, niestabilne obroty i adaptacje układu zmiennych faz poza zakresem. Warto zwrócić uwagę na trudny rozruch po postoju oraz chwilowe gaśnięcie. Samo skasowanie błędów niczego nie naprawi. Liczy się znalezienie przyczyny i pomiar parametrów w czasie rzeczywistym.
Co zrobić natychmiast po potwierdzeniu zużycia rozrządu?
Nie kontynuować jazdy i zaplanować wymianę kompletnego zestawu w sprawdzonym serwisie.
Jazda z rozciągniętym łańcuchem lub zużytym paskiem może zakończyć się nagłą awarią. Bezpieczniej jest skorzystać z lawety lub usługi door-to-door. Wymienia się zawsze komplet: pasek lub łańcuch, napinacz, rolki, uszczelniacze wałów, a w wielu modelach także pompę wody. Po naprawie warto zaktualizować oprogramowanie sterujące, jeśli producent to przewiduje, oraz skontrolować adaptacje zmiennych faz. Niezależny serwis Volvo w Warszawie i okolicach wykona tę usługę także dla innych marek, z możliwością doboru oryginalnych części lub sprawdzonych zamienników i przejrzystym zakresem prac. Przed rozpoczęciem prac potwierdzamy pisemnie lub elektronicznie Twój wybór części oraz zaakceptowany kosztorys.
Dostrzeżone wcześnie objawy rozrządu dają czas na spokojną decyzję i tańszą naprawę. Słuchaj silnika, reaguj na kontrolki i nie ignoruj drobnych sygnałów. Rozsądna diagnostyka to realna oszczędność i spokój na kolejne kilometry. W naszym niezależnym serwisie obsługujemy kierowców z Warszawy i okolic, oferujemy pełny zakres mechaniki, obsługę flot oraz wymianę rozrządu w Warszawie i Mszczonowie.
Umów diagnostykę i wymianę rozrządu w naszym niezależnym serwisie Volvo w Warszawie lub Mszczonowie, skorzystaj z door-to-door lub lawety i uniknij kosztownych awarii.